پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 25 |
| تعداد شماره‌ها | 556 |
| تعداد مقالات | 4,414 |
| تعداد مشاهده مقاله | 7,324,017 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,815,793 |
طراحی چارچوب شایستگی‌های معلم متناسب با رسالت دانشگاه فرهنگیان | ||
| پژوهش در آموزش معارف و تربیت اسلامی | ||
| دوره 7، شماره 2، تیر 1405، صفحه 7-28 اصل مقاله (2.88 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48310/riet.2025.20657.1521 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه اکرمی* 1؛ حسن حاجی زاده اناری2 | ||
| 1دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| 2گروه معارف و تعلیم و تربیت اسلامی، پردیس شهید چمران، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف طراحی چارچوب شایستگی‌های معلم در تربیت اسلامی متناسب با برنامه درسی دانشگاه فرهنگیان انجام شده است. این چارچوب با تمرکز بر انسجام مفهومی، پیوند با مبانی تربیتی اسلامی و قابلیت کاربرد در برنامه‌ریزی درسی، تلاش دارد تا الگوی مناسبی برای ارتقاء کیفیت تربیت معلم در نظام آموزشی کشور ارائه دهد. روش پژوهش کیفی از نوع تحلیل مضمون بوده و داده‌ها از طریق تحلیل اسنادی منابع اسلامی و تربیتی، و بررسی اسناد بالادستی گردآوری شده است. در این پژوهش منابعی چون قرآن کریم، نهج‌البلاغه، آثار اندیشمندان اسلامی (مانند شهید مطهری و علامه طباطبایی)، و اسناد ملی آموزش‌وپرورش مورد تحلیل قرار گرفتند. سپس با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی، مؤلفه‌های مفهومی استخراج و در قالب ابعاد کلان سازمان‌دهی شدند. در ادامه، برای اعتبارسنجی چارچوب پیشنهادی، از روش نسبت اعتبار محتوا (CVR) استفاده شد. فرم داوری خبرگان توسط گروهی از اساتید حوزه معارف اسلامی و برنامه‌ریزی درسی در دانشگاه فرهنگیان تکمیل شد. همه مولفه‌ها مقدار CVR قابل قبول را کسب کردند و در چارچوب نهایی لحاظ گردید. یافته‌های پژوهش منجربه طراحی چارچوبی شامل چند بُعد اصلی شایستگی ازجمله: شایستگی‌های معرفتی- اعتقادی، تربیتی- اخلاقی، حرفه‌ای- تخصصی، و بین‌رشته‌ای شد. این چارچوب ضمن برخورداری از پشتوانه نظری اسلامی، قابلیت انطباق با نیازهای نظام تربیت معلم را دارا بوده و می‌تواند مبنایی برای بازنگری در برنامه درسی و سیاست‌گذاری‌های آموزشی قرار گیرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| معلم؛ برنامه درسی؛ دانشگاه فرهنگیان؛ تربیت معلم | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Designing a Teacher Competency Framework Aligned with the Mission of Farhangian University | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Fatemeh Akrami1؛ Hassan Hajizade Anari2 | ||
| 1PhD., Student in Curriculum Planning, Department of Educational Sciences, Faculty of Humanities, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran | ||
| 2Department of Islamic Education and Training, Shahid Chamran Campus, Farhangian University, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The present study was conducted with the aim of designing a teacher competency framework in Islamic education aligned with the curriculum of Farhangian University. This framework, focusing on conceptual coherence, connection with Islamic educational foundations, and applicability in curriculum planning, attempts to present a suitable model for enhancing the quality of teacher education in the country's educational system. The qualitative research method was of the thematic analysis type, and data were collected through documentary analysis of Islamic and educational sources, as well as the examination of upstream documents. In this research, sources such as the Holy Qurʾān, Nahj al-Balāghah, the works of Islamic thinkers (such as Martyr Muṭahharī and ʿAllāmah Ṭabāṭabāʾī), and national education documents were analyzed. Subsequently, using open, axial, and selective coding, conceptual components were extracted and organized into macro dimensions. Furthermore, to validate the proposed framework, the Content Validity Ratio (CVR) method was utilized. The expert evaluation form was completed by a group of professors in the field of Islamic studies (Maʿārif Islāmiyyah) and curriculum planning at Farhangian University. All components obtained an acceptable CVR value and were included in the final framework. The research findings led to the design of a framework comprising several main dimensions of competency, including: epistemological-belief (Maʿrifatī-Iʿtiqādī), educational-moral (Tarbiyatī-Akhlāqī), professional-specialized, and interdisciplinary competencies. This framework, while possessing an Islamic theoretical backing, has the capability to adapt to the needs of the teacher education system and can serve as a basis for revising the curriculum and educational policymaking. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Teacher, Curriculum, Farhangian University, Teacher Education | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم.
نهج‌البلاغه.
باهنر، محمدجواد (۱۳۸۷). مسئله تعلیم و تربیت در اسلام. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد (بی‌تا). غررالحکم و درر الکلم. قم: دارالکتب الإسلامیة.
جوادی آملی، عبدالله (۱۳۸۸). هدف زندگی و هدف تربیت در اسلام. قم: انتشارات اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (۱۳۸۹ الف). انسان‌شناسی قرآنی. قم: نشر اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (۱۳۸۹ ب). مبانی نظری تعلیم و تربیت اسلامی. قم: نشر اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (۱۳۸۹ج). منزلت عقل در هندسه معرفت دینی. قم: اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (۱۳۹۱). مفاتیح الحیات. قم: نشر اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (۱۳۷۹). تفسیر تسنیم. قم: نشر اسراء، ج1-5.
حبیبی، محمد (۱۳۹۴). تبیین مبانی تربیت اسلامی با تأکید بر آیات قرآن کریم. پژوهش‌های تعلیم و تربیت اسلامی، ۲(۳)، ص۱۷-۳۴.
حرّعاملی، محمدبن حسن (۱۴۰۹ق). وسائل الشیعة إلى تحصیل مسائل الشریعة. قم: مؤسسه آل‌البیت لإحیاء التراث، ج15، 18.
خامنه‌ای، سید علی (1398). بیانات در دیدار با معلمان و فرهنگیان. قابل دسترس در:
https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=42490
خسروپناه، عبدالحسین (۱۳۹۱). اسلام‌شناسی معرفت‌شناختی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
خسروپناه، عبدالحسین (۱۳۹۲). فلسفه علوم اجتماعی. تهران: حکمت.
خسروپناه، عبدالحسین (۱۳۹۸). بیست گفتار درباره فلسفه و فقه علوم اجتماعی. قم: مؤسسه بوستان کتاب.
خسروپناه، عبدالحسین (۱۴۰۲ الف). نظام آموزشی مطلوب از منظر اسلام. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
خسروپناه، عبدالحسین (۱۴۰۲ ب). منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
خمینی، سید روح‌الله (۱۳۵۷). ولایت فقیه (حکومت اسلامی). تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
خمینی، سید روح‌الله (۱۳۶۷). منشور روحانیت. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
خمینی، سید روح‌الله (۱۳۷۸). صحیفه امام. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ج6، 14.
خمینی، سید روح‌الله (۱۳۷۸ب). آداب‌الصلاة. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
خمینی، سید روح‌الله (بی‌تا). صحیفه نور (مجموعه سخنرانی‌ها و پیام‌ها). تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
دانشگاه فرهنگیان (1391). سند مأموریت دانشگاه فرهنگیان. تهران: معاونت پژوهش و برنامه‌ریزی.
شورای برنامه‌ریزی درسی (1395). برنامه درسی تربیت معلم. تهران: سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش.
شورای عالی آموزش‌وپرورش (۱۳۹۱). سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش.
شورای عالی انقلاب فرهنگی (۱۳۹۰). سند تحول بنیادین آموزش و پرورش. تهران: وزارت آموزش و پرورش.
صدوق، محمدبن علی (بی‌تا). الأمالی. قم: مؤسسه النشر الإسلامی.
طباطبایی، سید محمدحسین (۱۳۸۲). تفسیر المیزان. تهران: دفتر انتشارات اسلامی، ج1-8.
عباسی ولدی، محمدرضا (۱۳۹۲). تربیت دینی فرزند. قم: نشر آیین فطرت.
عباسی ولدی، محمدرضا (۱۳۹۳). هدیه‌های آسمانی: اصول و روش‌های تربیت دینی کودک. قم: نشر آیین فطرت.
عباسی ولدی، محمدرضا (۱۳۹۴). سبک زندگی اسلامی: مبانی، مولفه‌ها و شاخص‌ها. تهران: نشر بیان معنوی.
قرائتی، محسن (۱۳۹۶). مهارت‌های معلمی. قم: مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن.
قرائتی، محسن (بی‌تا/ الف). کتاب نماز. قم: مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن.
قرائتی، محسن (بی‌تا/ ب). درس‌هایی از قرآن. قم: مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن.
قرائتی، محسن. (۱۳۷۵). تفسیر نور. قم: مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن، ج1-2.
کلینی، محمدبن یعقوب (۱۳۸۱). اصول کافی. ترجمه محمدباقر کمره‌ای. تهران: دارالکتب الاسلامیه، ج1.
گل‌محمدی، محمد (۱۴۰۲). تربیت عقلانی از منظر علامه طباطبایی. مدیریت تحقیقات و تکنولوژی آموزشی، ۴(۲)، ص۱-۹.
مجلسی، محمدباقر (بی‌تا). بحارالأنوار. تهران: دارالکتب الإسلامیة، ج1-2.
محمدی ری‌شهری، محمد (بی‌تا). میزان‌الحکمه. قم: دارالحدیث، ج10.
مصباح یزدی، محمدتقی (۱۳۸۹). مبانی تربیت اسلامی. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
مصباح یزدی، محمدتقی (۱۳۹۱). فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی. تهران: انتشارات مدرسه.
مصباح یزدی، محمدتقی (۱۴۰۳). نظریه تربیتی اسلام. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
مصباح یزدی، محمدتقی (بی‌تا/الف). اخلاق در قرآن. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ج3-2.
مصباح یزدی، محمدتقی (بی‌تا/ب). برنامه‌ریزی تربیتی اسلامی. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
مطهری، مرتضی (۱۳۵۰). انسان و ایمان. تهران: انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی (۱۳۵۷). آینده انقلاب اسلامی. تهران: انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی (۱۳۶۸ ب). مسئله تربیت. تهران: انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی (۱۳۶۹ الف). هدف تربیت. تهران: انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی (۱۳۶۹ ب). برنامه‌ریزی تربیتی اسلامی. تهران: انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی (۱۳۷۰). نظام آموزشی مطلوب. تهران: انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی (۱۳۷۸). فطرت. تهران: انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی (۱۳۸۷). تعلیم و تربیت در اسلام. تهران: انتشارات صدرا.
میرزایی، محمد (۱۳۹۵). جایگاه گرایش‌های فطری در تعلیم و تربیت اسلامی از منظر علامه طباطبایی. معرفت، ۲۵(۲۱۳)، ص۸۵-۱۰۴.
نصراللهی، مهدی و همکاران (۱۴۰۰). تحلیل برنامه درسی تربیت معلم در دانشگاه فرهنگیان با رویکرد اسلامی. مطالعات برنامه‌درسی، ۱۶(۴)، ص۱۱۵-۱۳۲.
نقیب‌زاده، میرعبدالله (۱۳۸۰). برنامه‌ریزی تربیتی اسلامی. تهران: سمت.
نوری، علی (۱۳۹۴). اصل کرامت در تعلیم و تربیت از دیدگاه علامه طباطبایی. پژوهش‌های فلسفه تعلیم و تربیت، ۴(۱)، ص۶۱-۸۰.
وجدانی، احمد و همکاران (۱۳۹۲). نظریه تعلیم و تربیت اسلامی. تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
وزارت آموزش و پرورش. (۱۳۹۰). سند برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران. تهران: سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش.
Braun, V. & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), p. 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa.
Creswell, J.W. (2013). Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Approaches (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
Lawshe, C.H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28(4), p. 563–575. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.1975.tb01393.x Ornstein, A.C. & Hunkins, F.P. (2018). Curriculum: Foundations, Principles, and Issues. Pearson.
Spencer, L.M. & Spencer, S.M. (1993). Competence at Work: Models for Superior Performance. Wiley.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 384 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 278 |
||