پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 25 |
| تعداد شمارهها | 533 |
| تعداد مقالات | 4,160 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,477,578 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,207,300 |
الگوی ساختاری قرآن کریم در تغییر «گفتمان جنسیتزده» به «گفتمان فراجنسیتی خدامحور» | ||
| پژوهش در آموزش معارف و تربیت اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 دی 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48310/riet.2026.20610.1519 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا علیمرادی* 1؛ اسماعیل چراغی کوتیانی2 | ||
| 1گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 14665889، تهران، ایران | ||
| 2استادیار گروه جامعه شناسی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، قم ، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف پژوهش: هدف از این پژوهش کشف راهبردهای گفتمانی اصلاحی و ارائه الگوی ساختاری برای ایجاد تغییر در عرف جاهلیت به سمت عرف اسلامی است. اینکه قرآن کریم، به عنوان برنامه هدایت بشر، چه راهبردهای گفتمانی را برای تغییر رویکرد جنسیتی جاهلیت پیشنهاد داده و اجرا کرده است. مسئله اصلی: فرهنگ جنسیتزده عصر جاهلی تنها از طریق صدور چند فرمان اخلاقی و فقهی دچار تغییر نگردید؛ بلکه قرآن کریم زمینههایی را فراهم ساخت تا درونیسازی ارزشهای الهی در برابر بنیانهای جنسیتی، به شکل منضبط و کارآمد محقق شود و ملاک ارزشگذاری از برتری جنسیت به سمت تثبیت امر توحیدی هنجارسازی گردد. به این ترتیب، معیارهای ارزشی از مؤلفههای جنسیتزده به سمت معیارهای مبتنی بر تقوا در زندگی فردی و اجتماعی حرکت کرد. روش: روششناسی مطالعه توصیفی-تحلیلی با تمرکز بر آیات قرآن و نیز تحلیل تاریخی-اجتماعی نسبت به منابع مربوط به زنان در عصر نزول است. یافتهها: قرآن کریم راوی گزارههایی است که به واسطه حضور پررنگ مردان در جامعه، دارای گفتمان مردانه است اما در همین روایتها، به گونهای عمل میکند که از یک سو مخاطب مردانهنگر عصر نزول، از بیان روایات قرآنی، علاوه بر اینکه برداشت واقعگرایانه دارد، درعینحال، توانسته با ایجاد یک جریان خدامحوری، تغییر گفتمان را از جنسیت، به سمت مفاهیم متعالی سوق دهد. این حرکت نه مردسالارانه است و نه زن سالارانه بلکه گفتمان انسان موحد است. این فرایند با اعمال ۶ مؤلفه در «اجتماعسازی» و ۵ مؤلفه در «اجتماعپذیری» میکوشد تا «گفتمان جاهلی مبتنی بر برتری جنسیتی» را به «گفتمان توحیدی فراجنسیتی» متعالی سازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الگوی تربیت؛ گفتمان قرآنی؛ گفتمان توحیدی؛ مؤلفه های اجتماع سازی زنان؛ جاهلیت | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Structural Pattern of the Holy Quran in Transforming "Gendered Discourse" to "Transcendent God-Centered Discourse" | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Zahra Alimoradi1؛ Esmail Cheraghi Kutiani2 | ||
| 1Department of Islamic Theology Education, Farhangian University, P.O. Box 14665889, Tehran, Iran | ||
| 2Assistant Professor, Department of Sociology, Imam Khomeini Education and Research Institute, Qom, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Objective: To identify reformative discourse strategies and propose a methodological model for shifting the pre-Islamic ignorance customs toward Islamic customs. Specifically, to examine the Quran’s discourse strategies as a guide for humanity and how it changes the gender framing of the pre-Islamic era from a macro perspective. The aim is to complement the Quran’s foundational language with other masculinist philosophies and to propose a fourth approach for transitioning from masculine to monotheistic discourse.Main Issue: The gender-biased culture of the pre-Islamic era did not change through a few ethical or jurisprudential commands alone. The Quran provides grounds for internalizing divine values and establishing evaluation criteria that normalize from gender superiority to the establishment of monotheistic principles. Thus, value criteria shift toward taqwa in both individual and social life.Method: A descriptive-analytical approach, focusing on Quranic verses and historical-social analysis of sources related to women in the revelation era.Findings: Although early verses reflect a masculine social presence, they also move the discourse toward transcendental concepts by fostering a God-centered movement. This discourse is neither patriarchal nor matriarchal but centers on the monotheistic human. Through six socialization components and five social-acceptability components, the process transforms the pre-Islamic, gender-superiority discourse into a trans-gender, monotheistic discourse. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Upbringing pattern, Quranic discourse, monotheistic discourse, components of women's socialization, Jahiliyyah | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 79 |
||