پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 25 |
| تعداد شمارهها | 543 |
| تعداد مقالات | 4,224 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,800,317 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,449,951 |
تحلیل معنایی دلالت های «قلیل» و مشتقات آن با محوریت تفسیر مجمع البیان و صافی | ||
| بحوث فی تعلیم اللغة العربیة و آدابها | ||
| دوره 8، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 238-260 اصل مقاله (546.71 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48310/alle.2026.4842 | ||
| نویسندگان | ||
| ابراهیم نامداری* 1؛ عسگر بابازاده اقدم2؛ جمال طالبی قره قشلاقی3؛ مریم نظربیگی4؛ خوشقدم معصومی زاده5 | ||
| 1دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران. | ||
| 2دانشیار زبان وادبیات عربی دانشگاه علو م ومعارق قران کریم | ||
| 3دانشیار گروه آموزشی زبان و ادبیات عربی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران | ||
| 4استادیار و عضو هیات علمی گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه آیت الله بروجردی ره | ||
| 5دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| ماده «قلّ» و مشتقات آن 76 بار در 33 آیه قرآن کریم به اشکال مختلف به کار رفته است، و به نکات بسیار مهمی در زمینه تعالی بشریت سخن گفته است؛ معناشناسی واژه قلیل و بررسی مشتقات آن در قرآن به صورتهای مختلف فعل ماضی، مضارع، اسم تفضیل و صفت مشبهه در حالات إعرابی سه گانه مرفوع، منصوب و مجرور، به نکته جالب توجه و زیبایی در قرآن اشاره دارد و مطالب مهمی همچون کم اهمیت بودن منافع مادی، اندک بودن مؤمنین و فرمانبرداران اوامر و نواهی الهی، اندک بودن سپاسگزاران و پند پذیران و ... که در پوشش واژگانی مثل قلیلاً، قلیلٌ، قلیلٍ، قلیلون و أقلّ بیان شدده را با روش توصیفی و تحلیلی، ارزیابی میکند؛. از بررسی موارد متعدد آیات مذکور این نتیجه به دست میآید: کسانی که شکر گزار نعمات الهی به انحاء گوناگون هستند، گروه اندکی هستند که قرآن از آنان یاد کرده است؛ وجود این افراد که به زیور تقوی و پاک بودن از هوا و هوسهای نفسانی مزین هستند در تفاسیر گوناگون به آنها اشاره شده است؛ پیمایش این موضوع با بهرهمندی از تفاسیر مجمع البیان و صافی انجام گرفته است؛ تفسیر مجمع البیان، واژه «قلیل» را غالبا در معنای کم بودن نسبی مقدار یا تعداد بکار میبرد و بر ذات کم بودن چیزی تاکید دارد، و تفسیر صافی، تمرکز بیشتر بر تحلیل لغوی و معنایی واژه دارد و تأکید میکند که «قلیل» به معنای «اندک»، «ناچیز» و «کم» است و گویای مقدار یا اهمیت محدود است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قرآن؛ دلالت؛ ماده قلیل؛ مجمع البیان؛ صافی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Semantic Analysis of the Implications of "Qalil" and its Derivatives, Focusing on the Interpretations of Majma' al-Bayan and al-Safi | ||
| نویسندگان [English] | ||
| ebrahim namdari1؛ askar babazadeh aghdam2؛ jamal talebi qara gheshlaghi3؛ Maryam Nazarbeygi4؛ khoshghadam masomi zadeh5 | ||
| 1Associate Professor of Department of Quranic and Hadith Sciences, Ayatollah Borujerdi University, Borujerd, Iran. | ||
| 2associate professor | ||
| 3Associate Professor of the Department of Arabic Language, Salmas Farhangian Universit, tehran, iran. | ||
| 4استادیار و عضو هیات علمی گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه آیت الله بروجردی ره | ||
| 5Ma in Quran and Hadith Sciences from Payam Noor University, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The word "Qalla" and its derivatives have been used 76 times in the Holy Quran in various forms, addressing very important points in the field of human transcendence. The semantics of the word Qalil and the examination of its derivatives in the Quran in various forms of past tense, present tense, superlative, and descriptive adjective in the three grammatical states of nominative, accusative, and genitive, point to an interesting and beautiful point in the Quran and important topics such as the insignificance of material benefits, the small number of believers and those who obey God's commands and prohibitions, the small number of grateful and admonishing people, etc., which are expressed in lexical coverings such as Qalilan, Qalilon, Qalilen, Qaliloon, and Aqall, are evaluated by descriptive and analytical methods. From examining the numerous instances of the mentioned verses, the following conclusion is obtained: those who are grateful for God's blessings in various ways are a small group that the Quran has mentioned; these people, who are adorned with piety and purity from carnal desires, has been pointed out in various interpretations. This topic has been investigated using the interpretations of Majma' al-Bayan and al-Safi. The interpretation of Majma' al-Bayan often uses the word "Qalil" to mean a relatively small amount or number and emphasizes the very smallness of something, and the interpretation of al-Safi focuses more on the linguistic and semantic analysis of the word and emphasizes that "Qalil" means "little," "insignificant," and "few" and indicates a limited amount or importance. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Quran, signification, word "Qalil", Majma al-Bayan, Safi | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 91 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 76 |
||