پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 25 |
| تعداد شمارهها | 533 |
| تعداد مقالات | 4,160 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,477,746 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,207,496 |
سلامت ذهن از منظر قرآن کریم: از واژهشناسی تا کارکردهای عملی در زندگی مومنانه با تأکید بر نقش توحید به عنوان راهحل نهایی | ||
| دو فصلنامه مطالعات تربیتی و اجتماعی قرآن وعترت | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48310/qej.2025.18111.1047 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد حسین رنجبر* 1؛ محمد عبداللهی2 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی پیوسته آموزش الهیات، دانشگاه فرهنگیان سمنان، مرکز پردیس شهید رجائی | ||
| 2استادیار دانشگاه فرهنگیان، پردیس شهید رجائی سمنان، ایران، سمنان | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف تبیین حوزه معنایی «سلامتذهن» از طریق «تحلیل محتوای کیفی» آیات قرآن کریم انجام شد. با بررسی مفاهیم همنشین و جایگزین «سلامتذهن»، واژگانی همچون «سلام، اطمینان، یقین و برهان» به دلیل دارا بودن ویژگیهایی مانند ثبات ذهنی، دوری از آفات فکری (مانند شک، وهم، تردید و ریب) و دستیابی به اطمینان در علم و عمل، به عنوان مفاهیم همسو با «سلامتذهن» شناسایی شدند. همچنین، واژگانی نظیر «علمالیقین، عینالیقین و حقالیقین» با معیارهایی که به ثبات و اطمینان ذهنی اشاره دارند، به طور خاص با این مفهوم مرتبط هستند. از سوی دیگر، واژگانی مانند «شک، ریب و ظن» در تقابل با «سلامتذهن» قرار گرفتند. یافتههای این پژوهش نشان میدهند که «سلامتذهن» به عنوان بخشی اساسی از زندگی انسان، دارای سطوح و درجات مختلفی است. در سطح پایینتر، این مفهوم به معنای دوری از شک و اندوه تعبیر میشود، در حالی که در سطح بالاتر، به معنای دستیابی به تفکر قاطع و منطقی است که در قرآن کریم با عنوان «نفس مطمئنه» توصیف شده است. در این راستا، توحید به عنوان راهحل نهایی و درمان بنیادین برای دستیابی به سلامت ذهن مطرح شده است، چرا که باور به یگانگی خداوند و اتکای کامل به او، زمینهساز آرامش پایدار و اطمینان قلبی است. همچنین، این پژوهش به بررسی کارکردهای مومنانه سلامت ذهن پرداخته و نشان میدهد که سلامت ذهن نه تنها به بهبود فردی کمک میکند، بلکه در تقویت زندگی مومنانه، افزایش تعهدات اخلاقی و رفتاری، و تقرب به خداوند نقش اساسی ایفا میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سلامت؛ ذهن؛ سلامت ذهن؛ قرآن کریم | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Mental Health from the Perspective of the Quran: From Lexicology to Practical Functions in Faith-Based Life with an Emphasis on the Role of Tawhid as the Ultimate Solution | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mohammad Hossein Ranjbar1؛ Mohammad Abdollahi2 | ||
| 1Full-time undergraduate student in Theological Education, Semnan Farhangian University, Shahid Rajaee Campus Center | ||
| 2Assistant Professor, Farhangian University, Shahid Rajaee Campus, Semnan, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| This study aimed to explore the semantic domain of "mental health" through "qualitative content analysis" of the verses of the Holy Quran. By examining the associated and alternative concepts of "mental health," terms such as "salam (peace), itminan (tranquility), yaqeen (certainty), and burhan (proof)" were identified as aligned with "mental health" due to their characteristics, including mental stability, avoidance of cognitive afflictions (such as doubt, illusion, uncertainty, and suspicion), and the attainment of confidence in knowledge and action. Additionally, terms such as "ilm al-yaqeen (knowledge of certainty), ayn al-yaqeen (vision of certainty), and haqq al-yaqeen (absolute certainty)" were found to be specifically related to this concept, as they reflect criteria pointing to mental stability and assurance. On the other hand, terms such as "shak (doubt), rayb (suspicion), and zann (conjecture)" were identified as opposing "mental health." The findings of this study indicate that "mental health," as an essential aspect of human life, encompasses various levels and degrees. At a lower level, it refers to the avoidance of doubt and sorrow, while at a higher level, it signifies the attainment of decisive and logical thinking, described in the Quran as "nafs al-mutma'innah" (the reassured soul). In this context, Tawhid (monotheism) is proposed as the ultimate solution and foundational remedy for achieving mental health, as belief in the oneness of God and complete reliance on Him fosters lasting peace and inner assurance. Furthermore, this study explores the faith-based functions of mental health, demonstrating that mental health not only contributes to individual well-being but also plays a pivotal role in strengthening a faithful lifestyle, enhancing ethical and behavioral commitments, and drawing closer to God. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Health, Mind, health Mind, Holy Quran | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6 |
||