پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 25 |
| تعداد شماره‌ها | 556 |
| تعداد مقالات | 4,410 |
| تعداد مشاهده مقاله | 7,321,616 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,815,115 |
بررسی دلالت های تربیتی «حق» و «باطل» در پرتو گفتار تمثیلی قرآن: مطالعه موردی آیه ۱۷ سوره رعد | ||
| پژوهش در آموزش معارف و تربیت اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 30 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48310/riet.2026.23040.1708 | ||
| نویسندگان | ||
| امیر جباری* 1؛ داود معماری2 | ||
| 1دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشگاه بین المللی امام خمینی ره، قزوین، ایران | ||
| 2دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران | ||
| چکیده | ||
| تقابل «حق» و «باطل» از بن‌مایه‌های اساسی اندیشه دینی و یکی از دغدغه‌های مهم نظام‌های تربیتی است. قرآن کریم برای تبیین این دو مفهوم، از زبان تمثیل بهره گرفته است. آیه ۱۷ سوره رعد با ترسیم دو صحنه نزول باران و جریان سیلاب در دره‌ها و نیز ذوب فلزات در آتش، تصویری ماندگار از نسبت حق و باطل ارائه می‌دهد. هدف پژوهش حاضر، کشف دلالت‌های تربیتی مستتر در این تمثیل قرآنی و ارائه کاربست‌های آن در سطوح فردی، اجتماعی و آموزشی است. روش پژوهش، تحلیلی‑توصیفی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تمثیل حق دارای سه دلالت تربیتی عمده است: خاستگاه الهی حق که مبنای «تربیت توحیدی» قرار می‌گیرد؛ ظرفیت‌پذیری حق که به اصل «تفاوت‌های فردی و تدریج در تربیت» می‌انجامد؛ و ماندگاری و سودمندی حق که «نفع‌رسانی به مردم» را به عنوان معیار ارزش‌مندی در تربیت معرفی می‌کند. در سوی دیگر، تمثیل باطل با ویژگی‌هایی چون خودنمایی ظاهری، بی‌ثباتی و بی‌نتیجه‌گی، مربیان را به تقویت بصیرت، آموزش معیارهای سودمندی حقیقی و پرورش صبر در متربیان فرامی‌خواند. کاربست این دلالت‌ها در سطح فردی به خودسازی و پالایش درونی، در سطح اجتماعی به نقد جریان‌های باطل و تمدن‌سازی بر مبنای حق، و در سطح آموزشی به استفاده هدفمند از زبان تمثیل و رعایت سطوح مختلف فهم یادگیرندگان منجر می‌شود. نتیجه نهایی آنکه آیه ۱۷ سوره رعد، مطالبی مهم از اصول تربیتی را عرضه می‌دارد که می‌تواند مبنای طراحی عموم فعالیت‌ها و اقدامات عملی در نظام تربیت اسلامی قرار گیرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| سوره رعد؛ تمثیل قرآنی؛ حق و باطل؛ دلالت‌های تربیتی؛ کاربست‌های تربیتی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| "An Investigation of the Educational Implications of 'Truth' and 'Falsehood' in Light of the Qur'an's Parabolic Discourse: A Case Study of Verse 17 of Surah Ar-Ra'd" | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Amir Jabari1؛ Davoud Memari2 | ||
| 1دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشگاه بین المللی امام خمینی ره، قزوین، ایران | ||
| 2Associated Professor in Department of Quran and Hadith, Imam Khomeini International University | ||
| چکیده [English] | ||
| The contrast between "truth" and "falsehood" is a core theme in religious thought and education. The Quran uses parables to explain these concepts. Verse 17 of Surah Ar-Ra'd depicts rain causing floods in valleys and metals melting in fire, offering a vivid illustration of truth and falsehood. This study aims to uncover the educational implications of this parable at individual, social, and instructional levels. Using an analytical‑interpretive method, findings show that the parable of truth implies three major educational principles: its divine origin grounds "monotheistic education"; its capacity to be received supports "individual differences and gradualism in learning"; and its permanence and usefulness introduce "benefiting people" as a criterion of educational value. Conversely, falsehood—characterized by superficial glitter, instability, and futility—calls educators to strengthen insight, teach genuine usefulness, and cultivate patience in learners. Applying these implications leads to self‑purification at the individual level, critique of false ideologies and truth‑based civilization‑building at the social level, and purposeful use of parables with attention to learners' varying comprehension levels. Ultimately, verse 17 of Surah Ar-Ra'd presents a coherent network of educational principles that can serve as a foundation for designing practical activities within an Islamic education system. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Surah Ar-Ra'd, Quranic Parable, Truth and Falsehood, Educational Implications, Educational Applications | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 59 |
||