پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 25 |
| تعداد شمارهها | 550 |
| تعداد مقالات | 4,326 |
| تعداد مشاهده مقاله | 7,079,172 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,669,170 |
امکانسنجی حجیت فقهی رفتار غیرکلامی معلّم در فرآیند تربیت اسلامی تحلیلی فقهی–اصولی بر حدیث «کُونُوا دُعَاةً لِلنَّاسِ بِغَیْرِ أَلْسِنَتِکُمْ» | ||
| پژوهش در آموزش معارف و تربیت اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 03 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48310/riet.2026.22553.1657 | ||
| نویسنده | ||
| حسین جماعتی* | ||
| هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان استان گیلان پردیس امام علی علیه السلام | ||
| چکیده | ||
| مسئله اصلی این پژوهش، امکانسنجی حجیت فقهی رفتار غیرکلامی معلّم در فرآیند تربیت اسلامی و تبیین حدود و ثغور آن بر پایه حدیث «کُونُوا دُعَاةً لِلنَّاسِ بِغَیْرِ أَلْسِنَتِکُمْ» است. پرسش محوری آن است که آیا رفتار غیرزبانی معلّم، فراتر از کارکرد روانشناختی و تأثیر تربیتی، میتواند در چارچوب فقه اسلامی واجد حجیت و قابلیت استناد شرعی در مقام دعوت و تربیت باشد یا خیر. پژوهش با روش تحلیل فقهی–اصولی و با بهرهگیری از قواعد استنباط، بررسی دلالت حدیث یادشده، تحلیل مفهومی «دعوت»، و بازخوانی نسبت گفتار و رفتار در ابلاغ دینی انجام شده است. نتایج نشان میدهد که هرچند رفتار غیرکلامی معلّم از منظر اصول فقه، در زمره ادله استنباط احکام شرعی قرار نمیگیرد، اما در منطق فقه تربیتی و در چارچوب مسئولیت اجتماعی معلّم بهعنوان داعی، میتواند در شرایطی معیّن مصداقی از «اظهار الحجة بالعمل» تلقی شود و از این حیث، واجد نوعی حجیت عملی و کنش مشروع در مقام دعوت باشد. این حجیت، مشروط به انسجام رفتار با گفتار، فقدان مفسده، و قرار گرفتن در چارچوب تکلیف شرعی دعوت است و به معنای جایگزینی عمل بهجای بیان زبانی یا اثبات حجیت اصولی رفتار نیست. بر این اساس، مقاله نتیجه میگیرد که رفتار غیرکلامی معلّم، در صورت تحقق شرایط فقهی یادشده، میتواند بهعنوان عنصری معتبر در فرآیند تربیت اسلامی ایفای نقش کند، بیآنکه مرز میان تأثیر تربیتی و حجیت فقهی مخدوش شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حجیت فقهی؛ رفتار غیرکلامی؛ تربیت اسلامی؛ فقه تربیتی؛ معلم؛ حدیث کونوا دعاة للناس | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Feasibility of Evaluating the Jurisprudential Validity of Non-verbal Behavior of Teachers in the Islamic Education Process: A Jurisprudential-Principles Analysis of the Hadith “Be Callers to the People Without Using Your Tongues” | ||
| نویسندگان [English] | ||
| hosain jamaati | ||
| هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان استان گیلان پردیس امام علی علیه السلام | ||
| چکیده [English] | ||
| Islamic education views the teacher not merely as a knowledge transmitter but as a moral guide, extending the prophetic mission of “teaching” and “purification.” Thus, a teacher’s conduct—beyond speech—shapes learners’ moral formation. This study examines the jurisprudential authority of a teacher’s non-verbal behavior, based on the hadith “Be callers to people through other than your tongues,” asking whether such behavior can carry religious authority as a form of da’wah, beyond its psychological effects. Through jurisprudential-methodological analysis of the hadith and the relation between speech and action in religious communication, the study finds that while non-verbal behavior is not itself a source of legal rulings, within educational fiqh it may function as “demonstrating proof through action,” gaining practical authority when consistent with speech, free of harm, and aligned with the duty of da’wah—without replacing verbal expression. Under these conditions, it becomes a legitimate element of Islamic education without conflating educational influence with jurisprudential authority. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Jurisprudential Validity, Non-verbal Behavior, Islamic Education, Educational Jurisprudence, Teacher, The Hadith of “Be Callers to People” | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 7 |
||