پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 25 |
| تعداد شمارهها | 549 |
| تعداد مقالات | 4,373 |
| تعداد مشاهده مقاله | 7,150,784 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,710,394 |
نقش هوش مصنوعی در تحول آموزش علوم با تأکید بر آموزش زیستشناسی | ||
| تجارب معلمی | ||
| دوره 5، شماره 2، مرداد 1405، صفحه 66-87 اصل مقاله (496.39 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی اصیل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48310/istt.2026.24029.1287 | ||
| نویسندگان | ||
| زینب دهقان* 1؛ شیرین لطفی پناه2؛ اورانوس پوردهنده3 | ||
| 1گروه آموزش زیست شناسی دانشگاه فرهنگیان تهران ایران | ||
| 2گروه آموزش زیست شناسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران | ||
| 3وزارت آموزش و پرورش، اداره آموزش و پرورش منطقه 5 تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| پیشینه و اهداف: گسترش هوش مصنوعی، بهویژه هوش مصنوعی مولد، فرصتهای جدیدی برای تحول آموزش علوم فراهم کرده است. آموزش زیستشناسی به دلیل ماهیت مفهومی و پیچیده خود، میتواند از قابلیتهای این فناوری بهرهمند شود. هدف پژوهش حاضر، تحلیل نقش، کاربردها، فرصتها و چالشهای هوش مصنوعی در تحول آموزش علوم با تأکید بر آموزش زیستشناسی بود. روشها: این پژوهش با روش مرور روایتی تحلیلی انجام شد. منابع علمی و اسناد سیاستی مرتبط با هوش مصنوعی، آموزش علوم و آموزش زیستشناسی در پایگاههای علمی معتبر بررسی شدند. پس از غربالگری منابع، ۱۷ منبع برای سنتز روایی و ۱۰ مطالعه محوری برای تحلیل عمیقتر انتخاب شد. دادهها با استفاده از فرم استخراج پژوهشگرساخته گردآوری و از طریق کدگذاری و سازماندهی مضامین تحلیل شدند. چارچوب تحلیلی پژوهش بر سازندهگرایی، TPACK و رویکرد انسانمحور به هوش مصنوعی استوار بود. یافتهها: یافتهها نشان داد که هوش مصنوعی در آموزش زیستشناسی عمدتاً در زمینههای شخصیسازی یادگیری، تولید محتوا، بازخورددهی، یادگیری پژوهشمحور، شبیهسازی، تحلیل دادههای یادگیری و طراحی آموزشی کاربرد دارد. در مقابل، خطاهای اطلاعاتی، وابستگی یادگیرندگان، حریم خصوصی، نابرابری دسترسی و نیاز به ارتقای سواد هوش مصنوعی معلمان از مهمترین چالشها بودند. تیجهگیری: هوش مصنوعی ظرفیت پشتیبانی از آموزش و یادگیری زیستشناسی را دارد؛ بااینحال، اثربخشی آن به کیفیت طراحی آموزشی، تخصص معلم و نحوه استفاده از فناوری وابسته است. بنابراین، استفاده مسئولانه از آن مستلزم توانمندسازی معلمان، ارزیابی انتقادی خروجیها و حفظ رویکرد انسانمحور است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هوش مصنوعی؛ آموزش علوم؛ آموزش زیستشناسی؛ فناوری آموزشی؛ یادگیری شخصیسازیشده | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Role of Artificial Intelligence in the Transformation of Science Education: Emphasizing Biology Education | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Zeinab Dehghan1؛ shirin lotfipanah2؛ uranous Pourdahandeh3 | ||
| 1Department of Biology Education, Farhangian University, Tehran, Iran | ||
| 2Department of Biology Education, Farhangian University, Tehran, Iran | ||
| 3Ministry of Education, Region 5 Education Department, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and Objectives The rapid development of artificial intelligence (AI), particularly generative AI, has created new opportunities for transforming science education. Biology education, given the conceptual complexity and dynamic nature of biological processes, offers considerable potential for purposeful AI integration. This study examined the role of AI in transforming science education, focusing on its applications, emerging teaching–learning models, teacher roles, opportunities, challenges, and ethical considerations in biology education. Methods An analytical narrative review was conducted. Relevant scientific, review, conceptual, and policy publications, primarily from 2020 to 2026, were identified through targeted searches of Web of Science, Scopus, ERIC, ScienceDirect, SpringerLink, IEEE Xplore, PubMed, and Google Scholar, along with relevant UNESCO documents. After screening and full-text assessment, 17 sources were included, with 10 studies selected for deeper analysis. Data were extracted using a researcher-developed form and analyzed through qualitative content analysis and narrative synthesis based on constructivism, TPACK, and a human-centered AI framework. Findings AI supports personalized learning, content development, immediate feedback, learning analytics, simulation, research activities, instructional design, and teacher professional development. In biology education, these capabilities can facilitate learning of complex concepts, inquiry, scientific reasoning, and research activities. The findings also indicate a shift from technology-centered use toward pedagogically purposeful and human-centered integration, with teachers increasingly acting as designers, facilitators, evaluators, and supervisors. Key challenges include inaccurate outputs, algorithmic bias, privacy concerns, unequal access, learner dependency, and insufficient AI literacy. Conclusion AI should be viewed as a complementary pedagogical mediator, not a replacement for teachers or learners. Effective integration requires sound pedagogical design, teacher and learner empowerment, scientific validation of AI-generated content, and appropriate ethical and policy frameworks. Further empirical and longitudinal research, particularly in biology education and Iran, is needed to clarify its long-term effects and effective implementation conditions. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Artificial Intelligence, Science Education, Biology Education, Personalized Learning, Digital Literacy | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1 |
||