پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 25 |
| تعداد شماره‌ها | 556 |
| تعداد مقالات | 4,410 |
| تعداد مشاهده مقاله | 7,301,980 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,806,620 |
بررسی تطبیقی «عقلانیت سیاسی» از دیدگاه فارابی و جان لاک، و پیامدهای آن برای سیاست‌گذاری «تربیت سیاسی» در نظام آموزش و پرورش ایران | ||
| پژوهش در آموزش معارف و تربیت اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48310/riet.2026.23790.1750 | ||
| نویسندگان | ||
| بهزاد دانشفر* 1؛ حسن حاجی زاده اناری2 | ||
| 1میدان المپیک، شهرک صدرا، بلوک c 13 غربی، واحد 25 | ||
| 2گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی ۸۸۹_ ۱۴۶۶۵،تهران ایران | ||
| چکیده | ||
| سیاست‌گذاری تربیت سیاسی در نظام آموزش و پرورش ایران، با وجود برخورداری از پشتوانه‌های فرهنگی و فکری متنوّع، همچنان نیازمند تعمیق نظری و بهره‌گیری نظام‌مند از مطالعات تطبیقی میان سنّت‌های برجستۀ فلسفۀ سیاسی و تربیتی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که عقلانیت سیاسی در اندیشۀ فارابی، عقلانیتی غایت‌محور و سعادت‌مدار است که بر پیوند عقل و وحی استوار بوده و سیاست را ذاتاً امری تربیتی می‌فهمد؛ به‌گونه‌ای که تربیت سیاسی در خدمت هدایت انسان به سوی سعادت حقیقی و تحقّق نظمِ اخلاقی ـ دینی قرار می‌گیرد. مقایسۀ این دو دیدگاه نشان می‌دهد که اختلاف آن‌ها در غایت سیاست، منبع مشروعیت سیاسی، جایگاه آزادی و نسبت دین و سیاست ریشه دارد. با این‌حال، تحلیل تطبیقی نشان می‌دهد که هر دو متفکر بر نقش تعیین‌کنندۀ تربیت در تحقّق عقلانیت سیاسی و پایداری نظم سیاسی تأکید می‌ورزند. در حالی که لاک تربیت سیاسی را ناظر به صیانت از آزادی‌ها و تحدید قدرت در چارچوب مشروعیتی عقلانی و مبتنی بر رضایت مردم می‌داند، فارابی آن را در افق سعادت انسانی و هدایت عقلانی ـ اخلاقیِ جامعه صورت‌بندی می‌کند؛ هدایتی با بنیان الهی که در رئیس اوّل مدینه و تداوم آن در ولایت فقها تبلور می‌یابد. جان لاک اساساً تحقّق الگوهای سیاسی و تربیتیِ سعادت محور، از جمله الگوی دینی و فلسفی فارابی را ـ که به زعم وی صرفاً بر سعادت مردم تمرکز و ابتناء یافته و ساز و کاری منسجم و عینی برای صیانت از آزادی های مشروع شهروندان ارائه نمی دهد ـ غیر واقع بینانه و چه بسا آسیب زا می داند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| عقلانیت سیاسی؛ تربیت سیاسی؛ فارابی؛ سعادت؛ جان لاک؛ آزادی؛ آموزش و پرورش | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Comparative Study of "Political Rationality" from the Perspective of Farabi and John Locke, and Its Implications for "Political Education" Policymaking in the Iranian Education System | ||
| نویسندگان [English] | ||
| BEHZAD DANESHFAR1؛ Hasan Hajizadeh Anari2 | ||
| 1عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان | ||
| 2Assistant Professor, Islamic Studies Department, Farhangian University, P.O. Box 889_14665, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Political education policymaking in the Iranian education system, despite having diverse cultural and intellectual supports, still requires theoretical deepening and systematic use of comparative studies between prominent traditions of political and educational philosophy. The research findings show that political rationality in Al-Farabi’s thought is a goal-oriented and happiness-oriented rationality that is based on the connection between reason and revelation and understands politics as an inherently educational matter;the position of freedom, and the relationship between religion and politics.While Locke sees political education as concerned with the protection of freedoms and the limitation of power within the framework of rational legitimacy based on the consent of the people, Al-Farabi formulates it in the horizon of human happiness and the rational-moral guidance of society; a guidance with a divine foundation that is crystallized in the first ruler of Medina and its continuation in the guardianship of the jurists. John Locke fundamentally considers the realization of happiness-oriented political and educational models, including Al-Farabi's religious and philosophical model - which, in his opinion, focuses and is based on the happiness of the people and does not provide a coherent and objective mechanism for the protection of the legitimate freedoms of citizens - unrealistic. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Political rationality, political education, Farabi, happiness, John Locke, freedom, education | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||