پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 25 |
| تعداد شماره‌ها | 557 |
| تعداد مقالات | 4,419 |
| تعداد مشاهده مقاله | 7,358,750 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,831,702 |
طراحی و اعتبارسنجی الگوی میان‌رشته‌ای تربیت معلم برای پرورش تفکر انتقادی و مسئولیت اخلاقی دانشجو-معلمان در مواجهه با هوش مصنوعی | ||
| نظریه و عمل در تربیت معلمان | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48310/itt.2026.23180.1377 | ||
| نویسندگان | ||
| زهراسادات هاشمی* 1؛ معصومه زیبایی نژاد2 | ||
| 1استادیار گروه آموزش فلسفه و منطق ، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889 - 14665 تهران،ایران | ||
| 2استادیار گروه آموزش روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889 - 14665 تهران،ایران | ||
| چکیده | ||
| گسترش هوش مصنوعی، به‌ویژه هوش مصنوعی مولد و مدل‌های زبانی بزرگ، آموزش و تربیت معلم را با چالش‌های تازه‌ای در زمینه تفکر انتقادی، قضاوت تربیتی و مسئولیت اخلاقی مواجه ساخته است. اگرچه این فناوری‌ها می‌توانند در تولید محتوا، طراحی فعالیت‌های یادگیری و تصمیم‌گیری آموزشی به معلمان کمک کنند، اما تشخیص سوگیری، حفظ کرامت یادگیرندگان و استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی همچنان مستلزم حضور معلمی آگاه، نقاد و مسئول است. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی میان‌رشته‌ای تربیت معلم برای پرورش تفکر انتقادی و مسئولیت اخلاقی دانشجو-معلمان در مواجهه با هوش مصنوعی انجام شد. این پژوهش با روش آمیخته اکتشافی متوالی از نوع توسعه‌ای انجام گرفت. در بخش کیفی، با استفاده از تحلیل مفهومی تلفیقی، ادبیات مرتبط با فلسفه برای کودکان، سواد هوش مصنوعی، اخلاق هوش مصنوعی، تربیت معلم، خودتنظیمی و حکمت تربیتی اسلامی بررسی و مؤلفه‌های اصلی الگو استخراج شد. در بخش کمی نیز پرسشنامه‌ای ۴۰ گویه‌ای در چهار سازه تفکر انتقادی، مسئولیت اخلاقی، خودتنظیمی و حساسیت اخلاقی تدوین و روایی محتوایی آن توسط خبرگان ارزیابی شد. یافته‌ها نشان داد تربیت معلم در عصر هوش مصنوعی مستلزم تلفیق شایستگی‌های فناورانه با تفکر فلسفی و ارزش‌های اخلاقی ـ تربیتی است. بر این اساس، الگوی تلفیقی AI–P4C طراحی شد که در آن معلم به‌عنوان «تسهیل‌گر حکیمانه یادگیری» ایفای نقش می‌کند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که الگوی پیشنهادی می‌تواند چارچوبی بومی، کاربردی و ارزش‌محور برای آماده‌سازی دانشجو-معلمان به‌منظور مواجهه‌ای انتقادی، اخلاقی و مسئولانه با هوش مصنوعی در محیط‌های آموزشی فراهم آورد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| هوش مصنوعی در آموزش؛ تربیت معلم؛ فلسفه برای کودکان؛ حکمت تربیتی اسلامی؛ تفکر انتقادی؛ مسئولیت اخلاقی؛ دانشجو معلمان | ||
| موضوعات | ||
| آموزش مداوم معلمان. | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Design and Validation of an Interdisciplinary Teacher Education Model for Fostering Critical Thinking and Ethical Responsibility among Student Teachers in Confronting Artificial Intelligence | ||
| نویسندگان [English] | ||
| zahrasadat hashemi1؛ masoomeh zeebaenejad2 | ||
| 1Assistant Professor ,Department of Philosophy and logics Education, Farhangian University, P.O. Box 14665-889,Tehran, Iran | ||
| 2Assistant Professor ,Department of Psychology and Counselling, Farhangian University, P.O. Box 14665-889,Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The rapid expansion of artificial intelligence (AI), particularly generative AI and large language models (LLMs), has transformed educational practices and raised new challenges for teacher education regarding critical thinking, pedagogical judgment, and ethical responsibility. While AI can support teachers in content generation, instructional design, and educational decision-making, ensuring responsible AI use, recognizing bias, preserving learners' dignity, and avoiding cognitive overreliance remain fundamentally human responsibilities. This study aimed to design and validate an interdisciplinary teacher education model for fostering critical thinking and ethical responsibility among pre-service teachers in the age of AI. A developmental sequential exploratory mixed-methods design was employed. In the qualitative phase, an integrative concept analysis was conducted to synthesize literature on Philosophy for Children (P4C), AI literacy, AI ethics, teacher education, self-regulation, and Islamic educational wisdom, leading to the identification of the model's core components. In the quantitative phase, a 40-item questionnaire measuring critical thinking, ethical responsibility, self-regulation, and ethical sensitivity was developed, and its content validity was evaluated by a panel of experts. The findings indicate that effective teacher education in the AI era requires integrating technological competence with philosophical inquiry and ethical-pedagogical values. Based on these findings, the AI–P4C model was developed, positioning the teacher as a **wise facilitator of learning** who combines reflective judgment with responsible AI use. The proposed model offers a culturally grounded and practical framework for preparing pre-service teachers to engage critically, ethically, and responsibly with artificial intelligence in contemporary educational settings. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Artificial Intelligence in Education, Teacher Education, Philosophy for Children (P4C), Islamic Educational Wisdom, Critical Thinking, Ethical Responsibility, Pre-service Teachers | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||