پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 25 |
| تعداد شماره‌ها | 560 |
| تعداد مقالات | 4,439 |
| تعداد مشاهده مقاله | 7,391,334 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,852,307 |
تحلیل سؤالات امتحانات نهایی درس عربی، زبان قرآن (2) از منظر طبقه‌بندی شناختی اهداف آموزشی بنجامین بلوم: تحلیل محتوای کمّی | ||
| بحوث فی تعلیم اللغة العربیة و آدابها | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48310/alle.2026.23493.1392 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین محمدیان* 1؛ عاطی عبیات2؛ سید احسان افشاری زاده3؛ سید ابوالفضل موسوی فرد4 | ||
| 1زبان و ادبیات عرب، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران. | ||
| 2گروه آموزش زبان و ادبیات عرب، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. | ||
| 3استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران. | ||
| 4گروه زبان و ادبیات عرب، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای سؤالات امتحانات نهایی درس «عربی، زبان قرآن (2)» پایه یازدهم شاخه نظری، بر اساس طبقه‌بندی شناختی بلوم انجام شد. پژوهش از نظر هدف کاربردی، کمی و از نظر روش، تحلیل محتوای استنتاجی است. جامعه آماری شامل 11 نسخه امتحان نهایی در سال‌های 1402 تا 1404 بود و مجموعاً 234 سؤال در شش سطح شناختی بلوم (دانش، فهمیدن، کاربستن، تحلیل، ترکیب و ارزشیابی) کدگذاری شد. پایایی کدگذاری با ضریب کاپای کوهن 76/0 تأیید شد و داده‌ها با آمار توصیفی در مایکروسافت اکسل و آزمون خی‌دو در نرم‌افزار SPSS نسخه 27 تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد بیشترین فراوانی سؤالات به سطوح فهمیدن (50 درصد) و دانش (43 درصد) اختصاص‌یافته و سطوح بالاتر شناختی سهم اندکی داشته‌اند (تحلیل 3 درصد، ترکیب 1 درصد و ارزشیابی 0 درصد). نتایج آزمون خی‌دو نیز تفاوت معنی‌دار فراوانی‌های بین سطوح در هر سه رشته نشان داد دارد (01/0>p). توزیع ناهمگون و نامتوازن سؤالات در سطوح شناختی بلوم در تمامی رشته‌های شاخه نظری داشت؛ همچنین، وجود 7 نسخه برای رشته ریاضی-فیزیک و علوم‌تجربی و 4 نسخه برای رشته‌های ادبیات و علوم‌انسانی و علوم و معارف اسلامی نشان‌دهنده نابرابری توزیع سؤالات است و اهمیت سوابق تحصیلی را خصوصاً در رشته‌های مرتبط دچار چالش می‌کند. نتایج حاکی از آن است که سؤالات امتحان نهایی تمامی سطوح شناختی را به خوبی پوشش نمی‌دهد و دانش‌آموزان را در سطوح بالای شناختی رشد نمی‌دهد. نتایج ضرورت بازنگری در طراحی سؤالات امتحانات نهایی و توجه بیشتر به سطوح عالی شناختی و توزیع متوازن میان رشته‌ها را آشکار می‌سازد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| طبقه‌بندی بلوم؛ تحلیل محتوای کمی؛ امتحانات نهایی؛ عربی زبان قرآن (2)؛ پایه یازدهم شاخه نظری | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| تحلیل أسئلة الامتحان النهائی لمادة اللغة العربیة، اللغة القرآنیة (2) من منظور تصنیف بنجامین بلوم المعرفی للأهداف التعلیمیة: تحلیل المحتوى الکمی | ||
| نویسندگان [English] | ||
| حسین محمدیان1؛ عاطی عبیات2؛ سید احسان افشاری زاده3؛ سید ابوالفضل موسوی فرد4 | ||
| 1قسم اللغة العربیة وآدابها، کلیة الإلهیات و المعارف الإسلامیة، جامعة الحکیم السبزواری، سبزوار، إیران. | ||
| 2قسم اللغة العربیة وآدابها، جامعة فرهنجیان، طهران، إیران. | ||
| 3أستاذ مساعد، قسم العلوم التربویة، کلیة الآداب والعلوم الإنسانیة، جامعة الحکیم السبزواری، سبزوار، إیران. | ||
| 4قسم اللغة العربیة وآدابها، کلیة الإلهیات ت والمعارف الإسلامیة، جامعة الحکیم السبزواری، سبزوار، إیران. | ||
| چکیده [English] | ||
| هدفت هذه الدراسة إلى تحلیل محتوى أسئلة الامتحان النهائی لمقرر "اللغة العربیة، اللغة القرآنیة (2)" للصف الحادی عشر، الفرع النظری، استنادًا إلى تصنیف بلوم المعرفی. صُممت الدراسة کبحث تطبیقی کمی من حیث الهدف، ومنهجیًا کتحلیل محتوى استدلالی. شمل مجتمع الدراسة الإحصائی 11 نسخة من الامتحان النهائی للأعوام 1402-1404، حیث تم ترمیز 234 سؤالًا وفقًا لمستویات بلوم المعرفیة الستة (المعرفة، الفهم، التطبیق، التحلیل، الترکیب، والتقییم). تم التحقق من موثوقیة الترمیز باستخدام معامل کابا لکوهین (0.76)، وتم تحلیل البیانات باستخدام الإحصاء الوصفی فی برنامج مایکروسوفت إکسل واختبار مربع کای فی برنامج SPSS الإصدار 27. أظهرت النتائج أن أعلى نسبة تکرار للأسئلة کانت لمستویی الفهم (50%) والمعرفة (43%)، بینما کانت مساهمة المستویات المعرفیة العلیا ضئیلة (التحلیل 3%، الترکیب 1%، والتقییم 0%). کما أظهرت نتائج اختبار مربع کای وجود فرق دال إحصائیًا فی التکرارات بین المستویات فی التخصصات الثلاثة جمیعها (p<0.01). ولوحظ توزیع غیر متکافئ وغیر متوازن للأسئلة فی مستویات بلوم المعرفیة فی جمیع التخصصات النظریة؛ کما أن وجود 7 نسخ فی مجالات الریاضیات والفیزیاء والعلوم التجریبیة، و4 نسخ فی مجالات الأدب والعلوم الإنسانیة والعلوم الإسلامیة والتربیة، یشیر إلى توزیع غیر متکافئ للأسئلة، ویشکک فی أهمیة الخلفیات التعلیمیة، لا سیما فی التخصصات ذات الصلة. تشیر النتائج إلى أن أسئلة الامتحان النهائی لا تغطی جمیع المستویات المعرفیة بشکل کافٍ، ولا تُنمّی قدرات الطلاب المعرفیة العلیا. وتُبرز النتائج الحاجة إلى مراجعة تصمیم أسئلة الامتحان النهائی، وإیلاء مزید من الاهتمام للمستویات المعرفیة العلیا، وتحقیق توزیع متوازن بین التخصصات. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| تصنیف بلوم, تحلیل المحتوى الکمی, الامتحانات النهائیة, اللغة العربیة القرآنیة (2), الصف الحادی عشر, الفرع النظری | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 |
||