پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 25 |
| تعداد شماره‌ها | 563 |
| تعداد مقالات | 4,475 |
| تعداد مشاهده مقاله | 7,492,529 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,921,436 |
آموزش حرفه‌ای و شکل‌گیری ظرفیت نهادی دولت در ایران دوره قاجار بر اساس دیدگاه نهادگرایی تاریخی | ||
| پژوهش در آموزش مطالعات اجتماعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48310/rsse.2026.22648.1360 | ||
| نویسنده | ||
| شهرام غلامی* | ||
| استادیار تاریخ، گروه آموزش تاریخ، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665، تهران. ایران | ||
| چکیده | ||
| پیشینه و هدف: رویارویی ایران با غرب در دوره قاجار تنها یک رویارویی نظامی یا سیاسی نبود، بلکه آغاز یک تحول نهادی تازه در ساختارهای دولت بود که آن را وادار کرد تا برای کارآمدی خود به تدریج نهادهای اداری- سیاسی نوینی را برپا کند و به موازات آن سازوکارهایی برای آموزش نیروی انسانی ماهر فراهم آورد. سازمان‌ها و اداره‌های دولتی هر چند دیرهنگام، اما به تدریج تحت تأثیر عوامل بیرونی گسترش یافت. این ضرورت نوسازی ابتدا از ارتش شروع شد و سپس در وزارت خارجه، مالیه، عدلیه، معارف و فلاحت وگمرکات گسترش یافت. روش و مبانی نظری: پژوهش حاضر با بهره‌گیری از چارچوب نظری نهادگرایی تاریخی داگلاس نورث به تحلیل این فرایند میپردازد. پرسش اساسی این است که چگونه تغییرات نهادی در ساختار حکومت قاجار و توسعۀ برونزای نظام اداری- سیاسی ایران نیاز به تربیت نیروی انسانی ماهر و ایجاد مدارس حرفه‌ای نوین را ضروری می‌ساخت؟ این پژوهش در پاسخ به این پرسش می‌کوشد تا با تحلیل کیفی اسناد و منابع تاریخ آموزشی روند شکل‌گیری نظام اداری نوین و ضرورت توسعه دانش حرفه‌ای در بخش‌های مختلف را بازنمایی و مستند نماید. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که افزایش پیچیدگی سازمانی، بالا رفتن هزینه‌های مبادله و ناکارآمدی قواعد رسمی سنتی، دولت را به سمت ایجاد نهادهای آموزشی رسمی سوق داد. این فرایند آموزش حرفه‌ای حکومت‌محور به صورت تدریجی، مسیرمند، چندلایه و تکاملی بود که ابتدا در دستگاه نظامی آغاز شد و سپس به حوزه‌های دیپلماسی، حقوق، آموزش عمومی و کشاورزی گسترش یافت. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| واژگان کلیدی: آموزش حرفه‌ای؛ تحول نهادی؛ ظرفیت دولت؛ نظام اداری؛ نهادگرایی تاریخی؛ قاجاریه | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Professional Education and State Capacity Formation in Qajar Iran: A Historical Institutionalist Perspective | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Shahram Gholami | ||
| Department of History Education, Farhangian University, P.O.BOX 14665-889, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| پیشینه و هدف: رویارویی ایران با غرب در دوره قاجار آغاز یک تحول نهادی تازه در ساختارهای دولت بود که آن را وادار کرد تا برای کارآمدی خود بتدریج نهادهای اداری- سیاسی نوینی را برپا کند و به موازات آن سازوکارهایی برای آموزش نیروی انسانی ماهر فراهم آورد. سازمان‌ها و اداره‌های دولتی تحت تأثیر عوامل بیرونی گسترش یافت. این ضرورت نوسازی ابتدا از ارتش شروع شد و سپس در وزارت خارجه، مالیه، عدلیه، معارف و فلاحت وگمرکات گسترش یافت. روش و مبانی نظری: پژوهش حاضر با بهره‌گیری از چارچوب نظری نهادگرایی تاریخی داگلاس نورث به تحلیل این فرایند میپردازد. پرسش اساسی این است که چگونه تغییرات نهادی در ساختار حکومت قاجار و توسعۀ برونزای نظام اداری- سیاسی ایران نیاز به تربیت نیروی انسانی ماهر را ضروری می‌ساخت؟ این پژوهش می‌کوشد تا با تحلیل کیفی اسناد تاریخ آموزشی روند شکل‌گیری نظام اداری نوین و توسعه دانش حرفه‌ای در بخش‌های مختلف را شرح دهد. . یافته‌ها و نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که افزایش پیچیدگی سازمانی و ناکارآمدی قواعد سنتی، دولت را به سمت ایجاد نهادهای آموزشی رسمی سوق داد. این فرایند آموزش حرفه‌ای به صورت تدریجی بود که ابتدا در دستگاه نظامی آغاز شد و سپس به حوزه‌های دیگر گسترش یافت. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Keywords: Professional education, institutional transformation, state capacity, administrative system, historical institutionalism, Qajar period | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||