| تعداد نشریات | 25 |
| تعداد شمارهها | 515 |
| تعداد مقالات | 4,033 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,264,629 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,056,731 |
بررسی ویژگی های تصویر و رنگ در کتاب فارسی هشتم و ارتباط آنها با متن درس | ||
| پژوهش در آموزش زبان و ادبیات فارسی | ||
| دوره 6، شماره 4، دی 1404، صفحه 29-1 اصل مقاله (1.02 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48310/rpllp.2025.18524.1199 | ||
| نویسندگان | ||
| امین بنی طالبی دهکردی* 1؛ روح الله کریمی نورالدین وند2 | ||
| 1گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. | ||
| 2گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| تصاویر کتب آموزشی بهعنوان تولیدکننده معنا و منبع تفسیر و تعبیر متن، اگر با رنگ و طراحی مناسب همراه شوند، میتوانند آثار مثبت و معناداری بر درک، احساس و رفتار دانشآموزان داشته باشند. پژوهش حاضر در پی تحلیل و بررسی ویژگیهای تصاویر و رنگهای بهکاررفته در کتاب فارسی هشتم و میزان ارتباط میان آنها با متن درس و چگونگی اثرگذاری آنها بر سطح یادگیری و درک مفاهیم توسط دانشآموزان است. روش گردآوری دادهها، کتابخانهای و از نظر شیوۀ جمعآوری، کیفی و از نوع تحلیل محتواست و روش نمونهگیری، تمامشماری است؛ یعنی همۀ تصاویر فارسی هشتم و رنگهای مورد استفاده در آنها بررسی شده است. یافتهها نشان میدهد مجموعاً 85 درصد تصاویر با متن درس به شکلهای مختلف، از جمله بخشی از متن، بیشتر متن و نمادین مرتبط هستند و یازده طیف رنگ در تصاویر کتاب استفاده شده است. همچنین، نتایج حاکی از آن است که در میان ارزشهای مندرج در تصاویر، طبیعتگرایی و بیان زیبایی و شگفتآوری آن، با 29 درصد بیشترین بسامد را در میان سایر ارزشها دارد که در راستای ملموسسازی مفاهیم و هویتبخشی به دانشآموزان است. در ضمن، طیف رنگ سبز با بسامد 21 درصد بیشترین رنگ مورد استفاده و نیز با فراوانی 12، غالبترین رنگ در تصاویر به شمار میرود که سبب ایجاد آرامش، تحکیم عقاید دینی، امیدواری و شادابی، و القای حس اعتمادبهنفس به دانشآموزان میشود. 76 درصد رنگهای غالب با متن درس ارتباط نزدیکی دارند که به ترتیب طیف رنگ سبز، قهوهای و آبی، فراوانی بالاتری در مقایسه با سایر رنگها داشتهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پایۀ هشتم؛ تصویر؛ رنگ؛ کتاب فارسی؛ متن درس | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Examining the characteristics of images and colors in the eighth grade Persian textbook and their relationship with the lesson text | ||
| نویسندگان [English] | ||
| amin banitalebi dehkordi1؛ Rouhallah Karimi nourdinvand2 | ||
| 1Department of Persian Language and Literature, Farhangian University, Tehran,Iran | ||
| 2Department of Persian Language and Literature, Farhangian University, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Educational textbook images, as a producer of meaning and a source of interpretation and interpretation of the text, if accompanied by appropriate color and design, can have positive and meaningful effects on students' understanding, feelings, and behavior. The purpose of the present study is to analyze and investigate the characteristics of the images and colors used in the eighth grade Persian textbook and the extent of their relationship with the course text and how they affect the level of learning and understanding of concepts by students.The research method is a library data collection method and in terms of collection method, it is qualitative and of the type of content analysis, and the sampling method is a complete count; that is, all eighth grade Persian images and the colors used in them were examined. The findings show that a total of 85 percent of the images are related to the course text in various ways, including part of the text, most of the text, and symbolic, and eleven color ranges were used in the book's images. Conclusion: The results show that among the values contained in the images, naturalism and its expression of beauty and wonder, with 29 percent, has the highest frequency among other values, which is in line with making concepts tangible and giving students an identity. Also, the green color spectrum, with a frequency of 21 percent, is the most used color and with a frequency of 12, is the most dominant color in the images, which creates peace, strengthens religious beliefs, hope and cheerfulness, and instills a sense of self-confidence in students. 76 percent of the dominant colors are closely related to the lesson text, with the green, brown, and blue color spectrums having a higher frequency compared to other colors, respectively. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| 8th grade, Picture, Color, Persian book, Lesson text | ||
| مراجع | ||
|
آقایی، غزاله (1390). همگامسازی تصویرسازی با متن کتابهای فارسی دوره دوم ابتدایی (چهارم، پنجم و ششم) نظام آموزشی ایران، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه نیشابور، دانشکده هنر.
آیزمن، لئاتریس (1390). روانشناسی کاربردی رنگها، ترجمه روحالله زمزمه، چاپ دوم، تهران: انتشارات بیهق کتاب.
ابناثیر جرزی (1409ق). اسدالغابه فی معرفه الصحابه، جلد 1، بیروت: دارالفکر.
اکرمی، جمالالدین (1395). کودک و تصویر: جستارهایی در تصویرگری کتابهای کودکان و نوجوانان (جلد 2)، چاپ دوم، تهران: سروش.
ایرانی، نفیسه؛ فتاحی چالانچی، علویه (1402). «نقد و تحلیل تصاویر کتاب فارسی پنجم دبستان و ارتباط آنها با متن درس»، مجله پژوهش در آموزش زبان و ادبیات فارسی، شمارۀ 1، صص 117-138. https://rpllp.cfu.ac.ir/article_3249.html
بهرامبیگی، مهری (1395). «نقش تصویر و رنگ در کتابهای درسی و دانشگاهی و تأثیر آن بر آموزش زبان خارجی»، فصلنامه ترویج علم، دورۀ 7، شمارۀ 10، صص 37-53.
DOR: 20.1001.1.22519033.1395.7.1.3.4
پاینده، حسین (1389). داستان کوتاه در ایران، جلد2، تهران: نیلوفر.
پورحسینی، مژده (1384). معنای رنگ، چاپ اول، تهران: انتشارات هنر آبی.
پورفخاران، علی؛ نوری، سهیل (1391). روانشناسی رنگها، چاپ ششم، قم: انتشارات ابتکار دانش.
حسینی، سیدهاشم (1390). «کاربرد تزیینی و مفهومی نقش شمسه در مجموعه شیخ صفی الدین اردبیلی»، دوفصلنامه مطالعات هنر اسلامی، شمارۀ 14، صص 7-24.
DOR: 20.1001.1.1735708.1390.7.14.1.3
راسخ تلخداش، رقیه (1387). «تجلی تخیل مقدس در نقشمایههای سفال و سرامیک دوران اسلامی»، نشریه نقشمایه، دورۀ 1، شمارۀ 2، صص 70-73. https://www.sid.ir/paper/184045/fa
سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی (1403). فارسی پایه هشتم، تهران: شرکت چاپونشر کتابهای درسی ایران.
سالزبری، مارتین (1402). تصویرگری کتاب کودک، خلق تصویر برای کتاب، ترجمه شقایق قندهاری، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
سجادی، سیدجعفر (1370). فرهنگ اصطلاحات و تعبیرات عرفانی، تهران: انتشارات طهوری.
شوالیه، ژان؛ گربران، آلن (1385). فرهنگ نمادها، ترجمه سودابه فضایلی، جلد 2 تا 4، چاپ اول، تهران: جیحون.
شیخ صدوق (1383). علل الشرایع، جلد 2، قم: مکتبهالحیدریه.
علیاکبرزاده، مهدی (1397). رنگ و تربیت، چاپ اول، تهران: میشا.
قزل ایاغ، ثریا. (۱۳۹۸). ادبیات کودکان و نوجوانان و ترویج کتابخوانی، تهران: سمت
کاظمی میرکی، نسرین؛ وحیدی، فاطمه؛ لک، کبری (1402). «بررسی تأثیر رنگها بر یادگیری و آموزش دانشآموزان ابتدایی». فصلنامه پیشرفتهای نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش، دورۀ 6، شمارۀ 61، صص 359-343.
موسوی زوارق، زهرا؛ مردانه، سولماز؛ بدرخانی، مجتبی؛ جعفری کلیبر، فاطمه (1402). «بررسی تأثیر رنگها و اشکال بر یادگیری و آموزش الفبا برای کودکان شش تا هفت ساله»، فصلنامه دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی، دورۀ 6، شمارۀ 68، صص 19-24. https://www.jonahs.ir/showpaper/8983126
لوشر، ماکس (1402). روانشناسی رنگها، ترجمه حمیدرضا بلوچ، تهران: شباهنگ.
لوشر، ماکس (1376). روانشناسی و رنگها، ترجمه منیرو روانیپور، تهران: انتشارات یادواره.
مجلسی، محمدباقر (1381). حلیهالمتقین، قم: انتشارات امام عصر (عج).
محمدی ریشهری، محمد. (1386). میزانالحکمه، ترجمه حمیدرضا شیخی، قم: مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 269 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 118 |
||