پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 25 |
| تعداد شمارهها | 543 |
| تعداد مقالات | 4,224 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,800,538 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,450,207 |
اصل مقبولیت مربی در فقه تربیت: تحلیل راهبردهای مدیریت فقدان مقبولیت | ||
| پژوهش در آموزش معارف و تربیت اسلامی | ||
| دوره 7، شماره 2، تیر 1405، صفحه 51-70 اصل مقاله (3.18 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48310/riet.2026.21789.1606 | ||
| نویسندگان | ||
| احمد سعیدی* ؛ جواد محمدی | ||
| سطح چهار حوزه، مدرسه علمیه معصومیه، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف تبیین جایگاه اصل «مقبولیت مربی» در فقه تربیت و استخراج راهبردهای مدیریت فقدان آن انجام شد. تحقیق حاضر درصدد پاسخ به این پرسش اساسی بوده که آیا شریعت اسلام، فقدان مقبولیت مربی را به عنوان یک واقعیت مؤثر در تعیین تکلیف عملی او به رسمیت میشناسد و برای آن راهکارهای شرعی پیشبینی کرده است یا خیر. پژوهش با روشی ترکیبی در دو فاز کیفی (تحلیل محتوای اسنادی آیات و روایات) و استنباطی (اجتهاد فقهی) به بررسی منابع اسلامی پرداخته است. یافتهها نشان داد که مقبولیت مربی در نگاه اسلامی، فراتر از یک توصیه اخلاقی، یک «متغیر حکمی- روششناختی» مؤثر بر تکلیف عملی مربی است. آیات قرآن (همچون آیه استضعاف حضرت هارون) و روایات معصومین(ع) (ازجمله روایت تقیه سندی امام باقر(ع) و روایت اصحاب شکاک) به صراحت، واقعیت «فقدان مقبولیت» را به رسمیت شناخته و براساس آن، تغییر در تکلیف مربی را تجویز کردهاند. از درون این متون، پنج راهبرد اصلی برای مدیریت فقدان مقبولیت استنباط شد: ۱. انعطاف در شیوه بیان و مرجعنمایی، ۲. تعدیل محتوا براساس ظرفیت متربی، ۳. واگذاری امر به واسطه مقبول، ۴. تقدم رابطهسازی بر محتواپردازی، ۵. مدارا و پرهیز از رویارویی تخریبکننده. این راهبردها در قالب یک منطق مصلحتشناسانه و پویا ارائه میگردد که هدف آن حفظ امکان هدایت در بلندمدت است. نتیجه نهایی آنکه، «مقبولیت» در فقه تربیت به عنوان یک اصل روششناختی، مبنای مشروعیتبخشی به انعطاف در روشهای تربیتی، در مواجهه با چالش فقدان پذیرش است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مربی؛ فقه تربیت؛ راهبردهای تربیتی؛ تقیه تربیتی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Principle of the Educator's Acceptability in Educational Jurisprudence: An Analysis of Strategies for Managing the Lack of Acceptability | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ahmad Saeedi؛ Javad Mohammadi | ||
| Level 4, Masoumiyeh Seminary, Qom, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The present study was conducted with the aim of elucidating the position of the principle of the "educator's acceptability" in educational jurisprudence (Fiqh al-Tarbiyah) and extracting strategies for managing its lack. This research sought to answer the fundamental question of whether the Islamic Sharīʿah recognizes the lack of the educator's acceptability as an effective reality in determining his practical obligation (Taklīf) and whether it has envisioned canonical (Sharʿī) solutions for it or not. The research has examined Islamic sources using a mixed method in two phases: qualitative (documentary content analysis of verses [Āyāt] and narrations [Riwāyāt]) and inferential (jurisprudential deduction [Ijtihād]). The findings indicated that from an Islamic perspective, the educator's acceptability is beyond a moral recommendation; it is a "ruling-methodological variable" affecting the practical obligation of the educator. The verses of the Qurʾān (such as the verse of the subjugation [Istidʿāf] of Prophet Aaron) and the narrations of the Infallibles (Peace be upon them) (including the narration of the chain-of-transmission dissimulation [Taqiyyah] of Imām al-Bāqir (Peace be upon him) and the narration of the skeptical companions) have explicitly recognized the reality of the "lack of acceptability" and, based on that, have prescribed a change in the educator's obligation. From within these texts, five main strategies for managing the lack of acceptability were inferred: 1. flexibility in the manner of expression and referencing, 2. moderation of the content based on the educand's (Mutarabi) capacity, 3. delegating the matter to an acceptable intermediary, 4. the precedence of relationship-building over content-processing, 5. tolerance (Mudārāh) and avoidance of destructive confrontation. These strategies are presented in the framework of a dynamic and expediency-recognizing (Maṣlaḥah) logic, the aim of which is to preserve the possibility of guidance (Hidāyah) in the long term. The ultimate conclusion is that "acceptability" in educational jurisprudence acts as a methodological principle and the basis for legitimizing flexibility in educational methods when confronting the challenge of a lack of acceptance. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Educator's acceptability, Educational jurisprudence (Fiqh al-Tarbiyah), Educational strategies, Educational dissimulation (Taqiyyah), Expediency (Maṣlaḥah) in education | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم.
ابن بابویه، محمد (1413ق). من لایحضره الفقیه. قم: دفتر انتشارات اسلامى، وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ دوم، ج4.
ابن فارس، احمد (1399ق). معجم مقاییس اللغة. بیروت: دار الفکر، ج1.
اعرافی، علیرضا (1395). فقه تربیتی: مبانی و پیشفرضها. قم: مؤسسه اشراق و عرفان، چاپ سوم، ج1.
جوهری، ابونصر (1407ق). تاج اللغة و صحاح العربیة. بیروت: دار العلم للملایین، چاپ چهارم، ج6.
حمیدیپور، محمدمهدی؛ نجفی، حسن (1401). اعتمادآفرینی عاطفی و عقلانی مربی در تربیت دینی؛ روشها، وظایف و مراقبتها. تربیت متعالی، شماره 4، ص117-137.
رشاد، علیاکبر (1390). فلسفه مضاف. تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ دوم، ج1.
زهره کاشانی، علیاکبر (1388). اصول تربیت دینی از منظر آیات و روایات. اسلام و پژوهشهای تربیتی، شماره 2، 169-202. طباطبایی، سید محمدحسین (1417ق). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: دفتر انتشارات اسلامى جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ پنجم، ج 8
طوسی، محمد (1367ق). الرسائل العشر. قم: دفتر انتشارات اسلامی، وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ دوم، ج1.
طوسی، محمد (1407ق). تهذیب الاحکام. تهران: دار الکتب الاسلامیة، چاپ چهارم، ج2.
کلینی، محمد (1407ق). الکافی. تهران: دار الکتب الاسلامیة، چاپ چهارم، ج1-3.
مایر، فردریک (1398). تاریخ اندیشههای تربیتی. ترجمه علیاصغر فیاض. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)، چاپ چهارم، ج1.
مطهری، مرتضی (1376). مجموعه آثار. تهران: انتشارات صدرا، ج20، 3.
معین، محمد (1381). فرهنگ معین. تهران: انتشارات ادنا، چاپ هشتاد و ششم، ج1.
موسوینسب، محمدصادق (1404). واکاوی مفهوم اصل و روش در تربیت اسلامی. تربیت اسلامی، شماره 52، ص1-16.
هاشمی، حسین (1388). چیستی و اهداف تربیت. پژوهشهای قرآنی، شماره 59-60، ص30-47.
Bass, B.M. & Riggio, R.E. (2006). Transformational leadership. (2nd ed.). Psychology Press.
Bowlby, J. (1969). Attachment and loss: Attachment. Basic Books, vol. 1.
Corbin, J. & Strauss, A. (1990). Grounded theory research: Procedures, canons, and evaluative criteria. Qualitative Sociology, 13(1), p. 3 -21. https://doi.org/10.1007/BF00988593
Krippendorff, K. (2019). Content analysis: An introduction to its methodology. (4th ed.). Sage Publications.
Pianta, R.C. (1999). Enhancing relationships between children and teachers. American Psychological Association.
Pianta, R.C., Hamre, B.K. & Allen, J.P. (2012). Teacher-student relationships and engagement: Conceptualizing, measuring, and improving the capacity of classroom interactions. In: S.L. Christenson & et al. (Eds.), Handbook of research on student engagement (pp. 365-386). Springer.
Powell, B., Cooper, G., Hoffman, K. & Marvin, B. (2014). The circle of security intervention: Enhancing attachment in early parent-child relationships. Guilford Press. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 129 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 44 |
||