پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 25 |
| تعداد شماره‌ها | 563 |
| تعداد مقالات | 4,476 |
| تعداد مشاهده مقاله | 7,509,809 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,929,569 |
مدیریت کلاس درس در مواجهه با دانشجویان نسل Z: کنترل رفتار یا طراحی تجربه یادگیری؟ | ||
| https://korsitarviji.cfu.ac.ir/manager?_action=journal# | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: علوم تربیتی | ||
| نویسنده | ||
| صادق حامدی نسب* | ||
| استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| ورود نسل Z به دانشگاه‌ها چالش‌های بنیادینی در مدیریت کلاس درس ایجاد کرده است؛ نسلی با ویژگی‌هایی مانند بومی بودن دیجیتال، تمایل به تعامل سریع، توجه کوتاه‌مدت، نیاز به بازخورد فوری و گرایش به یادگیری تصویری و تعاملی که ساختارهای سنتی آموزش عالی را به چالش کشیده است (Hamedinasab & Saffari, 2026; Tapscott, 2009). پژوهش پدیدارشناختی حامدی‌نسب و صفاری (۱۴۰۵) با واکاوی تجارب زیستۀ ۱۴ استاد دانشگاهی (۸ مرد و ۶ زن) از طریق مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته و تحلیل مضمون، هفت راهبرد موفق مدیریت کلاس نسل Z را شناسایی کرد: راهبردهای تعاملی و مشارکتی، انضباطی، انگیزشی، فناوری‌محور، انعطاف‌پذیر، مبتنی بر توسعه حرفه‌ای و محیطی. ایده محوری این کرسی بر دوگانه بنیادین «کنترل رفتار در برابر طراحی تجربه یادگیری» استوار است و می‌کوشد به این پرسش چالشی پاسخ دهد که آیا مدیریت کلاس در مواجهه با دانشجویان نسل Z باید بر نظم و انضباط متمرکز شود یا بر طراحی محیط یادگیری فعال؛ و آیا این دو رویکرد قابل جمع هستند یا یکدیگر را تضعیف می‌کنند. بر اساس ایراد داور محترم، فرآیند پیشنهادی پیشین (برگزاری پنل‌های مناظره‌ای و رأی‌گیری موافق/مخالف در یک نشست محدود) با دو چالش جدی روبه‌رو بود: نخست، پاسخ به پرسش‌های عمیق طرح‌شده در چنین زمان محدودی و از طریق رأی‌گیری امکان‌پذیر نیست؛ دوم، ماهیت کرسی ترویجی، بحث و تحلیل ایده‌هاست، نه رأی‌گیری برای اثبات یا رد یافته‌های یک پژوهش. از این‌رو، فرآیند بازنگری‌شده در دو مرحلۀ متمایز طراحی شده است. در مرحلۀ نخست، نشست تخصصی تحلیل و امکان‌سنجی ایده (پیش‌کرسی) با حضور صاحب‌نظران حوزۀ برنامه‌ریزی درسی، مدیریت آموزشی و روان‌شناسی تربیتی برگزار می‌شود تا ایده محوری از دو منظر «قابل اعتماد بودن» (اعتبار روش‌شناختی یافته‌ها، انسجام نظری، هم‌سویی با ادبیات بین‌المللی، و تعمیم‌پذیری به بافت دانشگاه فرهنگیان) و «قابل اجرا بودن» (با توجه به واقعیت‌ها و الزام‌های انسانی و سازمانی دانشگاه فرهنگیان) بررسی شود؛ خروجی این نشست، ایده‌های پالایش‌شده و اولویت‌بندی‌شده است. در مرحلۀ دوم، کرسی ترویجی در یک نوبت ۹۰ دقیقه‌ای شامل چهار بخش برگزار می‌شود: تبیین ایده محوری توسط ارائه‌دهنده (۱۵ دقیقه)، نقد و تحلیل دو ناقد (هر ناقد ۱۵ دقیقه؛ ناقد اول تحلیل روش‌شناختی و قابل اعتماد بودن ایده و ناقد دوم تحلیل قابل اجرا بودن ایده با توجه به واقعیت‌های دانشگاه فرهنگیان)، پرسش و پاسخ و بحث آزاد با مشارکت حضار (۳۰ دقیقه)، و جمع‌بندی توسط مدیر جلسه شامل دسته‌بندی نظرات، استخراج ایده‌های اجماعی و اختلافی و تدوین توصیه‌های سیاستی (۱۵ دقیقه). محورهای تحلیل شامل سه بعد است: قابل اعتماد بودن ایده، قابل اجرا بودن ایده، و محتوای ایده و دلالت‌های برنامه درسی. بر پایۀ یافته‌های پژوهش و تحلیل‌های انجام‌شده، پیشنهادهای اجرایی مشخصی برای دانشگاه فرهنگیان ارائه می‌شود، از جمله: افزودن کارگاه عملی «مدیریت کلاس مبتنی بر قراردادهای مشارکتی» به سرفصل رشته‌های تربیت معلم؛ طراحی واحد درسی «سواد دیجیتال و ارتباط انسانی در کلاس درس»؛ تدوین «چارچوب انعطاف‌پذیر مدیریت کلاس» با اصول ثابت و روش‌های متغیر؛ تشکیل «شبکه یادگیری حرفه‌ای اساتید»؛ و ایجاد «آزمایشگاه یادگیری مدیریت کلاس». خروجی‌های کرسی شامل گزارش تحلیلی نشست تخصصی، گزارش تحلیلی کرسی، سند سیاستی پیشنهادی برای بازطراحی برنامه درسی مدیریت کلاس در دانشگاه فرهنگیان، و بسته پیشنهادهای اجرایی برای توانمندسازی حرفه‌ای اساتید است. این طرح با اولویت‌های پژوهشی دانشگاه فرهنگیان هم‌راستاست؛ زیرا به یکی از چالش‌های میدانی و روزآمد کلاس‌های درس دانشگاه فرهنگیان می‌پردازد، با سیاست‌های کلان آموزشی کشور مبنی بر گذار از آموزش سنتی به یادگیری فعال و مشارکتی همسو است، خروجی‌های آن مستقیماً در برنامه درسی تربیت معلم و دوره‌های ضمن خدمت اساتید قابل اجراست، و با بهره‌گیری از تجارب زیسته اساتید ایرانی، رویکردی زمینه‌محور و بومی دارد که با رسالت دانشگاه فرهنگیان در تربیت معلمانی متناسب با بافت فرهنگی و اجتماعی ایران همخوانی کامل دارد. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6 |
||