پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 25 |
| تعداد شمارهها | 542 |
| تعداد مقالات | 4,203 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,772,561 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,424,833 |
بازخوانی روشهای آموزش دروس ادبیات فارسی بر اساس اندیشههای دلوز و گتاری (با بررسی موردی تدریس غزلی از حافظ در دوره دوم متوسطه) | ||
| پژوهش در آموزش زبان و ادبیات فارسی | ||
| دوره 7، شماره 2، تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48310/rpllp.2026.21003.1280 | ||
| نویسنده | ||
| حسین جودوی* | ||
| زبان و ادبیات فارسی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران | ||
| چکیده | ||
| اگرچه در سالیان اخیر، از رویکردهای نوین آموزشی در تدریس دروس ادبیات مانند آموزش معکوس، چند حسی، مبتنی بر تفکر خلّاق و نظایر آن سخن به میان آمده است، اما غالباً این متدها در سطح تئوری باقی ماندهاند. این مقاله با بهرهگیری از روشی توصیفی-تحلیلی و با کاربست چارچوب نظریِ ژیل دلوز و فلیکس گتاری، به بازخوانی روشهای آموزش دروس ادبیات فارسی در تمام مقاطع تحصیلی میپردازد. پژوهشگر از مطالعات کتابخانهای بهره برده و مبانی نظری این پژوهش، از جمله «تفکر ریزوماتیک»، «صیرورت»، «ماشینهای میل» و «فضاهای هموار»، به عنوان آلترناتیوی برای نقد الگوی مسلط آموزشی «فضای مخطّطِ» تستمحور، استخراج و تشریح شدهاند. سپس، با تمرکز بر مطالعهای موردی از غزل «مهر و وفا»ی حافظ، نشان داده میشود که خودِ متن ادبی ظرفیت ذاتی برای عمل کردن به مثابه یک ریزوم را داراست و میتوان با طراحی فعالیتهای عملی مانند «کارگاه نقشهبرداری»، کلاس درس را به آزمایشگاهی برای پرورش خلاقیت، تفکر نقّاد و تابآوری در برابر ابهام تبدیل کرد. یافتههای مقاله حاکی از آن است که تلفیق اندیشههای دلوز و گتاری در عرصة عمل تدریس، نه تنها میتواند به غنای آموزش ادبیات بینجامد، بلکه میتواند با کاربردی کردن ادبیات و ارتباط برقرار کردن میان مصادیق درسی با چالشهای روزمرۀ متعلمین، مهارتهای ضروری برای زندگی در جهان پیچیدة معاصر را در فراگیران تقویت کند. یافتهها با توجه به ارائۀ مدلی کاربردی از روش تدریسی مبتنی بر رویکردهای دلوز و گتاری و تلفیق این رویکرد با رویکردهای خلاقانۀ پیشین، به معنای تصریح بر ضرورتِ بهکارگیری این رویکرد و رویکردهای مشابه است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آموزش ادبیات فارسی؛ پساساختارگرایی؛ تفکر ریزوماتیک؛ دلوز؛ گتاری | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Rereading the Teaching Methods of Persian Literature Courses Based on the Ideas of Deleuze and Guattari (with a Case Study of Teaching a Ghazal by Hafez in the Second Year of Secondary School) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Hossein Joudavi | ||
| Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Languages, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| In recent decades, the teaching of Persian literature has been reduced, under the dominance of exam-oriented and result-driven systems, to a process of transferring dry information and producing singular readings. This approach overlooks the inherently polyphonic, ambiguity-tolerant, and interpretable nature of classical texts and eliminates the possibility of an existential connection between the student and the literary work. Employing a descriptive-analytical method and applying the post-structuralist theoretical framework of Gilles Deleuze and Félix Guattari, this article re-examines the teaching methods for Persian literature courses. Key concepts of this framework, including "rhizomatic thinking," "becoming," "desiring-machines," and "smooth spaces," are extracted and elaborated as alternatives for critiquing the dominant "striated space" of the test-centric educational model. Then, focusing on a case study of Hafez's ghazal "Mehr o Vafa" (Love and Fidelity), it is demonstrated how the literary text itself possesses an inherent capacity to function as a rhizome, and how, through the design of practical activities such as "mapping workshops," the classroom can be transformed into a laboratory for fostering creativity, critical thinking, and tolerance for ambiguity. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Persian Literature Teaching, Post-structuralism, Rhizomatic Thinking, Deleuze, Guattari, Hafez | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 9 |
||