پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 25 |
| تعداد شمارهها | 515 |
| تعداد مقالات | 4,033 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,264,626 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,056,726 |
طرحهای انتقال منابع انرژی از حوزه دریایخزر و توسعه ژئواکونومیک آسیای مرکزی و بازتاب آن در آموزش جغرافیا | ||
| پژوهش در آموزش مطالعات اجتماعی | ||
| دوره 7، شماره 3، مهر 1404، صفحه 137-164 اصل مقاله (1.04 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.48310/rsse.2026.20184.1286 | ||
| نویسندگان | ||
| محبوبه کنشلو1؛ کیومرث یزدان پناه دررو* 2؛ حیدر لطفی3؛ عباس نجفی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار | ||
| 2دانشیار گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران | ||
| 3دانشیار جغرافیای سیاسی و گردشگری، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران | ||
| 4استادیار جغرافیای سیاسی، موسسه آموزش عالی قشم | ||
| چکیده | ||
| پیشینه و اهداف: منابع انرژی دریای خزر با افزایش مصرف جهانی نفت بیش از گذشته مورد توجه قدرتهای عمده بینالمللی همچون آمریکا، روسیه، چین، ژاپن و اتحادیه اروپا قرار گرفته است. منطقه آسیای مرکزی به دلیل محصور بودن در خشکی، با محدودیتهای ژئوپلیتیکی در دسترسی به دریاهای آزاد مواجه است و مهمترین چالش این کشورها انتقال نفت و گاز به بازارهای جهانی است. ازاینرو، اتکا به خطوط انتقال انرژی ضرورتی اجتنابناپذیر است. در کنار این جنبههای ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی، مطالعه جغرافیای انرژی دریای خزر میتواند بهعنوان یک موضوع کاربردی در «آموزش جغرافیا» مورد استفاده قرار گیرد؛ زیرا تحلیل موقعیت، مسیرها و محدودیتهای فضایی این منطقه به درک بهتر مفاهیم کلیدی مانند ارتباطات فضایی، پویاییهای منطقهای و حتی چالشهای محیطی نظیر بحران انرژی کمک میکند. همچنین بررسی جایگاه ایران در این فرآیندها میتواند در آموزش جغرافیا، اهمیت موقعیت راهبردی کشور و نقش آن در مدیریت منابع و امنیت انرژی را برجسته سازد.. روش:: این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی به این پرسش میپردازد که ایران در پروژههای انتقال انرژی حوزه دریای خزر و توسعه ژئواکونومیک آسیای مرکزی چه جایگاهی دارد. روش تحقیق کیفی بوده و دادهها از اسناد و منابع معتبر گردآوری شده است. یافتهها: نتایج نشان میدهد که محدودیت آبراهها و وابستگی به مسیرهای زمینی، کشورهای آسیای مرکزی را نیازمند مسیرهای ترانزیتی از طریق کشورهای واسطه کرده است. ایران با موقعیت ژئوپلیتیکی ممتاز میتواند نقش مهمی در اتصال این کشورها به آبهای آزاد و شبکههای انرژی ایفا کند.نتیجه گیری:: این موضوع علاوه بر اهمیت ژئواکونومیکی، ظرفیت بالایی برای آموزش جغرافیا دارد و میتواند در ارتقای سواد فضایی، درک روابط انسان–محیط و آموزش چالشهای منطقهای مانند بحران آب و انرژی مؤثر باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| منابع انرژی؛ دریایخزر؛ ژئوپلیتیک؛ آموزش جغرافیا | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Energy Resource Transfer Projects from the Caspian Sea Basin and Central Asia’s Geoeconomic Development, and its Reflection in Geography Education | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mahboobeh Keneshloo1؛ Kiumars Yazdan Panah2؛ Heydar Lotfi3؛ Abbas Najafi4 | ||
| 1PhD student in Political Geography, GA.c, Islamic Azad University, Garmsar | ||
| 2Associate Professor, Department of Political Geography, Faculty of Geography, University of Tehran | ||
| 3Associate Professor of Political Geography and Tourism,,GA.c., Islamic Azad University, Garmsar, Iran | ||
| 4Assistant Professor of Political Geography, Qeshm Institute of Higher Education | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and Objectives:: With the increasing global consumption of oil, the energy resources of the Caspian Sea have attracted growing attention from major international powers such as the United States, Russia, China, Japan, and the European Union. Due to their landlocked nature, Central Asian countries face significant geopolitical constraints in accessing open seas, making the transportation of oil and gas to global markets their most critical challenge. Consequently, reliance on energy transmission pipelines has become an unavoidable necessity. Alongside these geopolitical and geoeconomic dimensions, the study of the energy geography of the Caspian Sea can be employed as an applied topic in geography education, as analyzing the region’s location, routes, and spatial constraints contributes to a deeper understanding of key concepts such as spatial connectivity, regional dynamics, and environmental challenges, including the energy crisis. Moreover, examining Iran’s position within these processes can highlight, in geography education, the strategic importance of the country’s location and its role in resource management and energy security.. Method:: This study adopts a descriptive–analytical approach to examine Iran’s position in energy transfer projects in the Caspian Sea region and their role in the geoeconomic development of Central Asia. The research is qualitative in nature, and data were collected from documents and reliable sources. Finding:: The results indicate that limited waterways and dependence on overland routes have made Central Asian countries reliant on transit corridors through intermediary states. Owing to its outstanding geopolitical position, Iran can play a significant role in connecting these countries to open seas and global energy networks. Conclusion: Beyond its geoeconomic significance, this subject has considerable potential for geography education. It can contribute to enhancing spatial literacy, improving understanding of human–environment relationships, and teaching regional challenges such as water and energy crises. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| energy resources, Caspian Sea, geopolitics, Geography Education | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 50 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 26 |
||